⚔️ Pionnenoorlog
2 spelers · 10 minNodig: 8 witte en 8 zwarte pionnen
Zet de pionnen op hun gewone beginrij. Om de beurt zet je één pion, net zoals in een echte partij: vooruit stappen en schuin slaan. Wie als eerste een pion aan de overkant krijgt, wint. Kun je niet meer zetten, dan verlies je.
Variant: Te makkelijk? Geef elke speler er een koning bij.
Je leert: Hoe een pion stapt en slaat, en dat je moet vooruitdenken: stap je naar voren, kan hij dan geslagen worden?
👑 Dame tegen de pionnen
2 spelers · 10 minNodig: 1 witte dame, 8 zwarte pionnen
Zwart zet 8 pionnen op rij 7, wit zet de dame op d1. Wit begint. De dame moet alle pionnen opeten. Zwart wint als één pion de overkant haalt. Daarna wissel je van rol.
Variant: Nog spannender: speel met een toren of een loper in plaats van de dame.
Je leert: Hoe sterk de dame is, en dat pionnen die naast of schuin achter elkaar staan elkaar kunnen beschermen.
⭐ Paard en de muntjes
1 of meer spelers · 5 minNodig: 1 paard, 6 à 8 muntjes of snoepjes
Leg de muntjes op willekeurige vakjes en zet het paard in een hoek. Spring met het paard tot je alle muntjes opgeraapt hebt. Tel hardop je sprongen. Wie heeft de minste sprongen nodig?
Variant: Hetzelfde spel werkt met een toren of een loper. Let op: een loper kan alleen muntjes op zijn eigen kleur pakken!
Je leert: De paardensprong: twee rechtdoor en één opzij, tot je het zonder nadenken kunt.
🎒 De voelzak
2 of meer spelers · 5 minNodig: een zak of sok met alle stukken erin
Steek je hand in de zak en voel één stuk, zonder te kijken. Raad welk stuk het is. Juist? Zet het dan op een leeg bord en toon hoe het beweegt. Voor elk juist antwoord krijg je een punt.
Je leert: De stukken herkennen en hun zetten onthouden. Ideaal voor de allerjongsten.
📣 Vakjes roepen
2 spelers · 5 minNodig: een bord, een pion en een klok of stopwatch
De ene speler roept een vakje, bijvoorbeeld 'e4!' of 'b7!'. De andere zet zo snel mogelijk de pion op dat vakje. Juist is een punt. Na tien vakjes wissel je van rol. Wie heeft de meeste punten?
Variant: Moeilijker: de roeper wijst een vakje aan en de ander moet de naam zeggen.
Je leert: De namen van de vakjes: eerst de letter (de lijn), dan het cijfer (de rij).
🛡️ Veilige vakjes
2 spelers · 10 minNodig: 1 zwarte dame, een hoop witte pionnen
Zet de zwarte dame ergens in het midden. Om de beurt zet je een witte pion op een vakje waar de dame hem níét kan slaan. Zet je hem toch op een vakje dat de dame kan bereiken? Dan eet de dame hem op en is je beurt voorbij. Wie de meeste pionnen veilig neerzet, wint.
Variant: Wissel af met een toren, een loper of een paard als aanvaller.
Je leert: Zien welke vakjes een stuk aanvalt: een van de belangrijkste dingen in schaken.
🧍 Menselijk schaakbord
een groep · 15 minNodig: stoepkrijt of 64 tegels, papiertjes met de stukken
Teken buiten met krijt een groot bord van 8 bij 8 vakken, of gebruik de tegels op de speelplaats. Elk kind krijgt een stuk op een papiertje. De spelleider roept een zet, bijvoorbeeld 'toren van a1 naar a5!', en het kind wandelt die zet. Stapt iemand fout? Dan helpt de groep.
Variant: Speel een echte pionnenoorlog met twee ploegen van acht kinderen.
Je leert: De zetten voelen met je hele lijf. Kinderen die veel bewegen, onthouden het zo veel beter.
💥 Slagschaak
2 spelers · 15 minNodig: een gewoon schaakspel
Zet alles op zoals bij gewoon schaken, maar slaan is verplicht: kun je iets slaan, dan móét je. De koning is een gewoon stuk en mag ook geslagen worden. Wie als eerste al zijn stukken kwijt is, wint!
Je leert: Heel goed kijken welke stukken aangevallen zijn, en dat allemaal met veel plezier.